Reisverslag Kazachstan: van Almaty tot de steppe

Door Fieke

Kazachstan is zo’n bestemming waar je misschien niet meteen aan denkt, maar die je compleet weet te verrassen. Uitgestrekte landschappen, eeuwenoude nomadentradities en een gevoel van vrijheid dat je nergens anders zo ervaart. Tijdens deze 12-daagse groepsreis met NOMADventure ontdekte ik hoe veelzijdig dit land is: van de groene stad Almaty tot afgelegen bergvalleien, indrukwekkende canyons en eindeloze steppe.

In dit reisverslag neem ik je mee langs de hoogtepunten van mijn avontuur — inclusief een zesdaagse hike door de Turgen-vallei, slapen in yurts, lokale ontmoetingen en bijzondere natuurplekken die nog niet door massatoerisme zijn ontdekt. Een reis die actief is, maar zeker niet extreem zwaar, en juist daarom voor veel reizigers verrassend toegankelijk.

Almaty ontdekken: groene stad en startpunt van je Kazachstan reis

Mijn reis begon in Almaty, waar ik de eerste dagen de tijd nam om rustig aan te komen en de stad te verkennen. Al snel voelde ik me er op mijn gemak. In het Central State Museum of Kazakhstan waande ik me tussen de paleontologische vondsten en de rijke nomadencultuur. Op meerdere plekken werd getoond hoe belangrijk paarden zijn in de geschiedenis van Kazachstan — zelfs in grafrituelen. Diezelfde liefde voor het paard kwam ik later opnieuw tegen op de bazaar, waar paardenvlees en gefermenteerde paardenmelk gewoon deel uitmaken van het dagelijks leven.

Almaty zelf verraste me: een schone, groene stad vol parken waar locals wandelen of om een boekje te lezen. Een gepensioneerde man gebruikte het park zelfs voor zijn muziek optreden, genieten! Tussen de sovjetgebouwen — die misschien niet mooi zijn, maar blijkbaar wel degelijk — voelde de stad levendig en ontspannen. Met de gondel en stoeltjeslift kreeg ik alvast een eerste glimp van de bergen die me te wachten stonden. Dat maakte me alleen maar nieuwsgieriger naar wat zou komen.

De volgende dag startte mijn 12-daagse groepsreis met NOMADventure. Een deel van de groep had ik al kort ontmoet, maar nu begon het echte avontuur.

Hiken in de Turgen-vallei: door bergen, sneeuw en eindeloze valleien

Een zesdaagse trekking door de Turgen-vallei, met als hoogtepunt (letterlijk en figuurlijk) de Chon Turgen vallei en gletsjer. Onder begeleiding van onze berggidsen Alex en Igor trekken we de natuur in, die tegelijkertijd fungeerde als mijn lopende Russische woordenboeken. Alex was de sociale moeder gans (bij wie de single vrouwen helaas pas op dag 6 achter kwamen dat hij ook single was) en Igor was de stille kracht die achterop liep (maar die langzaam los kwam toen ik hem Russische woordjes begon te vragen).

Het landschap was vanaf het begin indrukwekkend. Zelfs met regen en mist in de eerste dagen bleef het uitzicht bijzonder. De kuddes paarden die over de bergen graasden zorgde voor het Centraal-Aziatische uitzicht waar ik op gehoopt had.

Ondanks onze drie-seizoens tentjes (waar ik samen met Aida in sliep) hebben we alle seizoenen meegemaakt! Op dag drie sloeg de mist plots om in sneeuw terwijl we onze tenten opzetten. Gelukkig bleek al mijn uitrusting geen overbodige luxe. Wat me misschien nog het meest bijblijft, is de stilte: op dag twee tot en met vijf kwamen we, op twee paardrijdende boeren onderweg naar hun kudde na, niemand tegen. Het voelde alsof we alleen op de wereld waren.

Na zes dagen wandelen en wildkamperen kwamen we weer aan in Batan. Hier was het helaas tijd om doei te zeggen tegen onze gidsen. Zelfs de verlegen Igor gaf iedereen een warme knuffel. Zonder hun twee zouden de hoogtemeters en rivier overstekingen een stuk pittiger zijn geweest (en was ik geen Russische woorden/grammatica rijker). Daarna volgde een warme douche en banja en een heerlijke maaltijd, en sliep ik voor het eerst in een yurt! Na dagen op een matje voelde dat als pure luxe.

Charyn Canyon: de Grand Canyon van Kazachstan ontdekken

Na een goeie nacht in een yurt en na een heerlijk ontbijt, was het tijd om door te gaan. De volgende stop was de indrukwekkende Charyn Canyon. Na de dagen in de bergen was het even wennen om weer met een busje te reizen in plaats van te wandelen. Iedereen misten het ritme in de bergen en de aanwezigheid van Alex en Igor. Met heimwee keken we terug naar de bergen die we achter ons lieten… Terug naar de bewoonde wereld betekende wel weer internet om familie en vrienden te contacteren en een supermarkt voor  snacks! Je kan zelfs in Kazachstan zurenmatten kopen, dus dat komt helemaal goed de komende dagen. De favoriet blijft wel de gedroogde mango. Ze smaken heerlijk, maar niet zo goed als op 3.200 meter hoogte in de sneeuw.

We hadden een eerste stop bij The Golden Man museum. Er zijn meerdere opgravingen van voor Christus van nomadische mannen en vrouwen die begraven zijn met veel goud, zilver, en paarden. Het eerste graf is pas in 1970 gevonden. Op dit moment werken ze met financiering van China en andere landen hard door om andere opgravingen te vinden. Onder het Sovjiet regime was er weinig onderzoek en hierdoor is er weinig bekend over deze geschiedenis van Kazachstan. Door de opgravingen probeert de bevolking haar geschiedenis nu weer terug te vinden.

In de canyon wandelden we tussen de rotsformaties. Na het afscheid van de berggidsen kwam er een culturele gids onze groep vervoegen: Maghzan. In tegenstelling tot Igor praat Maghzan aan één stuk door over de geschiedenis en tradities van Kazachstan. Bij de rivier in de canyon stond een barbecue klaar van Rachid. Rachid heeft ook een deel van het droogvoer voor de hike gemaakt. ’s Avonds hoefden we voor het eerst niet vroeg onze tent in en konden we spelletjes spelen en sterren kijken. Met een deel van de groep sliep ik zelfs buiten op het bordes — het voelde als één grote logeerpartij!

Lokale cultuur in Zharkent: markt, moskee en nomadentradities

Na de canyons zijn we doorgereden naar de stad Zharkent, vlakbij de Chinese grens. Hier bezochten we een houten moskee en de lokale markt, waar ik fanatiek probeerde af te dingen op gedroogde mango. Hoe verder we van Almaty kwamen, hoe meer het landschap veranderde: droger, ruiger en eenvoudiger. De gasleidingen lopen boven de grond, de wegen zitten vol gaten, er rijden karretjes met ezels, dieren (paarden, koeien, schapen, kamelen) lopen langs of op de weg, de sturen van auto’s zitten bij de één links en bij de ander rechts, en je hoort hier meer Kazachs dan Russisch.

Hier in de steppe is het heel warm. De airco wordt afgewisseld met de arco (Alle Ramen Continue Open), afhankelijk of we de berg op rijden of niet. En als de bus het ook te warm krijgt moet deze vijf minuten langs de weg staan met de motorkap open. Gelukkig weet Maghzan de tijd te doden met feitjes en traditionele muziek: Het nummer жар жар wordt bijvoorbeeld als openingsnummer bij bruiloften gebruikt. Verder konden we tijdens de autorit ons ‘Jose-tje’ vaak gebruiken. Dit is de foto techniek die onze 62-jarige José regelmatig gebruikt in de auto. Telefoon tegen het raam en klikken maar. Of hij toonde ons een gek voorwerp: een soort leren zak. Dit is een kruik waar de nomaden vroeger hun kurmis (gefermenteerde paardenmelk) in bewaarden. Door de Sovjet tijd zijn er geen ‘horizontale’ nomaden meer, maar enkel ‘verticale’. Verticaal als in: zomer in de bergen en winter op de steppe.

Zingende duinen en woestijnlandschap in Altyn Emel National Park

Een van de mooiste gebieden volgde in het Altyn Emel National Park. Hier reden we met 4x4’s door een landschap dat constant veranderde: van kleurrijke bergen tot uitgestrekte vlaktes en de beroemde zingende duinen. Die duinen maken daadwerkelijk een soort brommend geluid wanneer je er vanaf loopt — super leuk! Nadeel is dat ik nu nog steeds overal zand vind. Het verschil in landschappen en verschillende rotsformaties is prachtig!

Om dit allemaal te kunnen bewonderen moest ons busje omgeruild worden voor 4x4’s. Dit betekende dat we niet meer met zijn alle in de auto zaten. Maar niet getreurd, onze gids Maghzan wist alsnog ons allemaal te informeren via de walky talky!

We sliepen op het terrein van een ranger, waar een nieuwsgierig kitten ons gezelschap hield en ’s nachts iets té enthousiast onze tent ontdekte. De binnentent van Aida is dus wat kleine kattennagel gaatjes rijker… oepsie! Het zijn juist dat soort kleine, onverwachte momenten die een reis extra bijzonder maken.

Terugkijkend was deze reis met NOMADventure precies wat ik hoopte: een perfecte mix van natuur, cultuur en avontuur, zonder dat het te zwaar werd. En een super fijne en lieve groep! Kazachstan heeft me verrast met zijn veelzijdigheid en uitgestrekte landschappen. Maar misschien nog wel het meest door het gevoel van ruimte en vrijheid dat je er ervaart.

Een bestemming die nog niet door massatoerisme is ontdekt — en juist daarom zo bijzonder is.

Ontdek Kazachstan zelf